Protez Bacak
Protez Bacak sistemleri; Kaza, diyabet, damar hastalıkları veya doğumsal nedenlerle alt ekstremite kaybı yaşayan bireyler için yürüme, denge ve bağımsız yaşam işlevlerini yeniden kazandırır.
Kısaca protez bacak
- Nedir: Bacağın bir bölümü kaybedildiğinde yürümeyi ve dengeyi geri kazandırmak için kişiye özel yapılan yapay uzuvdur. Soket, bacak borusu (pylon) ve ayaktan oluşur; diz üstü protezlerde diz eklemi de bulunur.
- Çeşitleri: Ampütasyon seviyesine göre diz altı ve diz üstü protez bacak; diz eklemi mekanik, pnömatik, hidrolik veya mikroişlemcili (biyonik) olabilir.
- SGK karşılıyor mu: Evet, genel sağlık sigortası kapsamındaysanız. 2026 SUT listesine göre diz altı protezde klasik sistem 6.932 TL, modüler sistem 10.735 TL’den başlar ve vakumlu sistemlerde 30.429 TL’ye kadar çıkar; diz üstü protezlerde tutar 17.307 – 151.200 TL arasındadır. Katılım payı emekliler ve Kurumdan gelir/aylık alanlar için %10, diğerleri için %20’dir.
- Yenileme: SGK protez bacağı çoğu sistemde 5 yılda, mikroişlemcili diz eklemli sistemlerde 10 yılda yeniler.
- Fiyat: Fiyat kişiye göre değişir; ampütasyon seviyesi, diz eklemi, ayak ve soket sistemi belirleyicidir. SGK tutarını aşan fark hastaya aittir.
- Süreç: Değerlendirme, ölçü ve soket tasarımı, deneme soketi, montaj, yürüme eğitimi ve düzenli takip.
Kaynak: SGK Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) EK-3/C-2 listesi, Ocak 2026. Son güncelleme: 30 Ekim 2026.
Protez bacaklar genel olarak iki ana kategoride değerlendirilir: diz altı protez bacak ve diz üstü protez bacak. Hangi tipin uygun olduğu, ampütasyonun gerçekleştiği anatomik seviyeye göre uzman tarafından belirlenir.
Her protez kişiye özeldir. Aktivite düzeyi, vücut yapısı ve günlük yaşam hedefleri sistemi doğrudan şekillendirir.
Ampütasyon Seviyesi — Diz Korunmuş
Diz Altı Protez Bacak
Diz eklemi sağlam
Ampütasyonun diz ekleminin altında gerçekleştiği durumlarda uygulanır. Diz eklemi anatomik olarak sağlam kaldığından kaslar ve diz aktif biçimde kullanılmaya devam eder.
Diz hareketi doğal olarak korunur.
Diz altı protez çeşitleri
Kilit Sistemli
Kilit Sistemli Diz Altı Protez
Liner üzerindeki pin veya kilit mekanizmasıyla sokete güvenli biçimde sabitlenir. Güvenilir tutunması ve kolay takıp çıkarma özelliğiyle yaygın tercih edilen sistemdir.
- Pin veya mandal kilit mekanizması
- Güvenilir ve kararlı tutunum
- Kolay takıp çıkarma
- Geniş aktivite yelpazesine uygun
Vakum Sistemli
Vakum Sistemli Diz Altı Protez
Soket içinde negatif basınç oluşturarak güdüğü yerinde tutan gelişmiş bir tutunma sistemidir. Aktif kullanıcılarda güdük hacmindeki değişime uyum sağlamaya ve yürüyüş konforunu artırmaya yardımcı olabilir.
- Negatif basınçla güçlü tutunum
- Güdük hacim değişimine uyum sağlamaya yardımcı olur
- Uzun mesafe yürüyüşte konfor
- Aktif kullanıcılar için uygun olabilir
Ampütasyon Seviyesi — Yapay Diz Dahil
Diz Üstü Protez Bacak
Yapay diz eklemi sisteme dahil
Ampütasyonun diz ekleminin üzerinde gerçekleştiği durumlarda uygulanır. Sisteme bir yapay diz eklemi de dahil edilir; yürüyüş döngüsü bu mekanizma aracılığıyla yeniden oluşturulur.
Yapay diz eklemi mekanik veya mikroişlemcili olarak seçilebilir.
Diz üstü protez çeşitleri
Mekanik
Mekanik Diz Üstü Protez
Hidrolik veya pnömatik kontrollü yapay diz eklemleriyle çalışır. Elektronik bileşen içermez; sağlam yapısı ve uzun ömrüyle orta–düşük aktivite düzeyindeki bireyler için uygundur.
- Hidrolik veya pnömatik diz kontrolü
- Elektronik bileşen içermez
- Düşük bakım gereksinimi
- Uzun ömürlü dayanıklı yapı
Biyonik / Mikroişlemcili
Mikroişlemcili Biyonik Diz Üstü Protez
Sensör verilerini işleyerek yapay diz ekleminin direncini yürüyüş sırasında ayarlar. Yürüme hızı ve zemin değişimlerine uyum sağlamaya yardımcı olur.
- Gerçek zamanlı sensör kontrolü
- Merdiven ve eğimde güvenli yürüyüş
- Modele göre tökezleme ve ani duruşlarda stabilite desteği
- Yüksek aktivite düzeyi (K3–K4) için tasarlanmıştır
Sistem Yapısı
Protez Bacak Bileşenleri
Tüm protez bacak sistemleri aynı temel bileşenlerden oluşur. Diz eklemi yalnızca diz üstü protez sistemlerine eklenir.
Soket
Güdüğün yerleştiği, kişinin anatomisine özel üretilen ana bileşen. Konfor ve stabilitenin temelidir.
Her iki seviyede
Liner
Güdük ile soket arasına yerleştirilen silikon veya jel yapılı koruyucu iç astar.
Her iki seviyede
Tüp / Pilon
Soket ile protez ayak arasındaki yapısal bağlantı elemanı. Titanyum veya karbon fiber olabilir.
Her iki seviyede
Protez Ayak
Yere temas eden ve yürüyüş dinamiğini doğrudan etkileyen en alt bileşen.
Her iki seviyede
Diz Eklemi
Bükme ve açma hareketini sağlayan mekanik veya mikroişlemcili yapay eklem.
Yalnızca diz üstü
Yürüyüş Dinamiği
Karbon Protez Ayak Çeşitleri
Protez ayak, yere temas eden ve yürüyüş dinamiğini doğrudan şekillendiren bileşendir. Diz altı ve diz üstü tüm sistemlerde yer alır. Doğru seçim aktivite düzeyi ve kişisel hedeflere göre uzman tarafından yapılır.
01
SACH Ayak
Sabit yapılı, bakımı kolay ve ekonomik model. Düşük aktivite düzeyindeki bireyler ve başlangıç protezi olarak tercih edilir.
Başlangıç / Ekonomik
02
Dinamik Yanıtlı Ayak
Yürüyüş sırasında enerji depolayan ve itmede bu enerjiyi geri veren karbon fiber yapılı model. Aktif kullanıcılar için uygundur.
Orta–Yüksek Aktivite
03
Hidrolik Ayak Bilekli Protez
Farklı zemin ve eğim koşullarına uyum sağlamaya yardımcı olur. Engebeli arazide günlük yaşam konforunu artırır.
Arazi Uyumlu
04
Mikroişlemcili Protez Ayak
Adım başına sensörlerden gelen verileri analiz ederek gerçek zamanlı ayarlama yapar. Sensörlü, ileri teknoloji sınıfı bir sistemdir.
İleri Teknoloji
Maliyet Bilgisi
Protez Bacak Fiyatları
Protez bacak fiyatları kişiye özel belirlenir. Aynı ampütasyon seviyesinde bile iki farklı kullanıcının ihtiyaçları önemli ölçüde farklılaşabilir.
Fiyatı etkileyen faktörler
Devlet Desteği
Protez Bacak için SGK Desteği
SGK, 2026 Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) listesine göre protez bacak türleri için ödeme yapar. Aşağıdaki tutarlar SGK’nın ödediği tutarlardır; katılım payı ayrıca düşülür. Yenileme süreleri ve özel koşullar protez seçimini doğrudan etkiler.
SGK Kapsamındaki Protezler
- Diz altı protezler (modüler, silikon liner’lı, aktif ve pasif vakumlu)
- Diz üstü mekanik modüler protezler
- Pnömatik ve hidrolik diz eklemli protezler
- Mikroişlemcili (biyonik) diz eklemli protezler (koşullu)
Önemli Koşullar
- Pnömatik diz için aktivite seviyesi K2 veya K3, hidrolik ve mikroişlemcili diz için K3 veya K4 olmalıdır
- Mikroişlemcili diz; 18 yaş altı ve 65 yaş üstü hastalara, damar hastalığı nedeniyle ampüte olanlara ve ilk kez protez alacaklara ödenmez (geçici protez ilk protez sayılmaz)
- Mikroişlemcili dizde hastanın kullandığı protezin SUT’taki yenileme süresi dikkate alınır
- Rapor: fiziksel tıp ve rehabilitasyon ile ortopedi uzmanlarının birlikte yer aldığı üçüncü basamak resmi sağlık hizmeti sunucusunun sağlık kurulu raporu
| Protez türü | Yenileme | SGK tutarı (2026) |
|---|---|---|
| Diz altı protez (modüler, silikon liner’lı, vakumlu) | 5 yıl | 10.735 – 30.429 TL |
| Diz üstü protez, mekanik modüler | 5 yıl | 17.307 – 24.252 TL |
| Pnömatik diz üstü protez (aktivite K2–K3) | 5 yıl | 44.554 – 79.968 TL |
| Hidrolik diz üstü protez (aktivite K3–K4) | 5 yıl | 62.832 – 99.960 TL |
| Mikroişlemcili (biyonik) diz üstü protez (aktivite K3–K4) | 10 yıl | 120.960 – 151.200 TL |
SGK Desteğinden Yararlanma Şartları Genel sağlık sigortası (GSS) kapsamında olmanız gerekir. Protezler, Sağlık Bakanlığı ruhsatlı ısmarlama protez ve ortez merkezlerinden temin edildiğinde karşılanır. Katılım payı, Kurumdan gelir veya aylık alanlar ve bakmakla yükümlü oldukları kişiler için %10, diğer kişiler için %20’dir; protezin alındığı tarihteki brüt asgari ücretin %75’ini geçemez. İş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sağlanan protezlerde katılım payı alınmaz. Büyüme çağındaki çocuklarda, kullanılamaz hale gelen malzeme sağlık raporuyla belgelenirse süresinden önce yenilenebilir. 3713 sayılı Kanun kapsamındaki gaziler ile harp ve vazife malulleri için ayrı hükümler uygulanır. Tüm tutarlar ve şartlar için 2026 SGK protez ödemeleri yazımıza bakabilirsiniz.
Temel Bilgiler
Protez Bacak Nedir, Kimler İçin Yapılır?
Protez bacak; kaza, damar hastalıkları, diyabet, enfeksiyon, tümör ya da doğumsal nedenlerle bacağının bir bölümü eksik olan kişilerin ayakta durmasını ve yürümesini desteklemek için kişiye özel hazırlanan yapay uzuvdur. Doğal bacağın yerini tam olarak alamaz; seçilen sisteme göre yük taşıma, denge ve yürüyüşü yeniden kazandırmayı hedefler.
Hangi sistemin uygun olduğunu belirleyen ilk ölçüt ampütasyon seviyesidir. Diz ekleminin korunup korunmaması protezin yapısını, yürüme eğitiminin süresini ve SGK'daki ödeme grubunu değiştirir.
| Seviye | Ne anlama gelir? | Protezde fark |
|---|---|---|
| Ayak ve ayak bileği | Ayağın bir bölümü eksiktir; ayak bileği ve diz korunmuştur. | Kısmi ayak çözümleri kullanılır; silikon ya da karbon destekli seçenekler seviyeye göre değerlendirilir. |
| Diz altı | Diz eklemi sağlamdır, baldır bölgesinde kayıp vardır. | Protez soket, liner, tüp ve ayaktan oluşur; diz hareketiniz korunur. |
| Diz dezartikülasyonu ve diz üstü | Diz eklemi kaybedilmiştir. | Sisteme yapay diz eklemi eklenir; yürüyüş bu eklem üzerinden yeniden oluşturulur. |
| Kalça seviyesi | Üst bacağın tamamı ya da kalça bölgesi de etkilenmiştir. | Gövdeye oturan soketle kalça, diz ve ayak bileşenleri birleştirilir; çözüm kişiye göre çok farklılaşır, yüz yüze değerlendirme şarttır. |
Diz altı ve diz üstü sistemleri ayrıntılı karşılaştıran yazımız: Diz altı ve diz üstü protez farkı.
Karşılaştırma
Diz Eklemi Türleri: Mekanik, Pnömatik, Hidrolik ve Mikroişlemcili
Diz üstü ve diz dezartikülasyonu protezlerinde yapay diz ekleminin türü, yürüyüşün nasıl hissedileceğini ve SGK'daki ödeme grubunu belirler. Aşağıdaki tablo genel bir karşılaştırmadır; model ve markaya göre farklılıklar olabilir.
Tabloyu yatay kaydırarak tüm sütunları görebilirsiniz.
| Mekanik | Pnömatik | Hidrolik | Mikroişlemcili | |
|---|---|---|---|---|
| Çalışma biçimi | Mekanik sürtünme ve kilit yapısı; elektronik yoktur | Hava basıncıyla salınım fazını kontrol eder | Sıvı direnciyle salınım ve/veya duruş fazını kontrol eder | Sensör verisine göre direnci yürüyüş sırasında elektronik olarak ayarlar |
| Yürüme hızı değişimi | Sınırlı uyum | Orta düzeyde uyum | Hız değişimine daha iyi uyum | Modele göre gerçek zamanlı uyum |
| Dikkat edilecekler | Daha basit yürüyüş; ileri aktivite için sınırlı olabilir | Düzenli bakım gerekir | Düzenli bakım gerekir | Pil ve şarj, elektronik bakım, nem ve su teması; kullanım eğitimi |
| SGK (2026) | 17.307 – 24.252 TL | 44.554 – 79.968 TL (K2–K3) | 62.832 – 99.960 TL (K3–K4) | 120.960 – 151.200 TL (K3–K4; koşullu) |
| SGK yenileme | 5 yıl | 5 yıl | 5 yıl | 10 yıl |
Seçim Rehberi
Hangi Protez Bacak Sizin İçin Uygun?
Doğru sistem tek bir ölçüte göre seçilmez. Seviyeniz, güdüğünüzün durumu, kas gücünüz, yaşınız, günlük alışkanlıklarınız ve hedefiniz birlikte değerlendirilir. Bu değerlendirmede "aktivite seviyesi" (K0–K4) adı verilen bir sınıflama kullanılır; bu sınıflamayı hekim ve protez teknisyeni birlikte belirler.
| Aktivite seviyesi | Genel tanım |
|---|---|
| K1 | Düz ve sabit bir hızda, genellikle ev içinde sınırlı yürüme. |
| K2 | Kaldırım, basamak ya da düzensiz zemin gibi alçak engelleri aşabilen, sınırlı mesafede yürüme. |
| K3 | Değişken hızda yürüyebilen, çoğu çevresel engeli aşabilen ve yürümenin ötesinde iş ya da egzersiz aktivitesi yapabilen kişiler. |
| K4 | Temel yürümenin ötesinde, yüksek darbe ve enerji gerektiren aktiviteler; aktif yetişkinler, çocuklar ve sporcular. |
- İlk protezinizi kullanacaksanız: diz eklemi korunmuşsa liner ve tutunma sistemi, diz kaybedilmişse diz eklemi türü öne çıkar. Öncelik güvenli, rahat ve doğru hizalanmış bir protezdir.
- Çok aktifseniz ya da spor yapıyorsanız: yürüyüş dinamiği için enerji depolayan karbon protez ayaklar ve gerekiyorsa daha gelişmiş diz sistemleri değerlendirilir.
- Daha sınırlı mesafede yürüyorsanız: sade, bakımı kolay ve güvenli sistemler çoğu zaman yeterlidir; gelişmiş sistem her zaman daha iyi sonuç vermez.
- Güdük hacminiz sık değişiyorsa: vakum gibi hacim değişimine uyum sağlamaya yardımcı olan sistemler konuşulabilir.
- Çocuk ve gençlerde: büyüme nedeniyle soket ve bileşenler daha sık kontrol edilir; sistem gelişim dönemine göre planlanır.
- SGK kapsamını önemsiyorsanız: diz altı, mekanik diz üstü, pnömatik, hidrolik ve koşullu olarak mikroişlemcili diz eklemli protezler kapsamdadır; aktivite seviyesi ve diğer koşullar ödemeyi belirler.
Son kararı muayene, güdük değerlendirmesi ve gerekirse deneme sonrasında birlikte veririz. Silikon liner seçimi için: Diz altı protezlerde silikon liner seçimi.
Süreç
Protez Bacak Nasıl Yapılır? Adım Adım Süreç
Her aşamanın süresi ampütasyon seviyesine, seçilen sisteme, güdüğünüzün durumuna ve SGK rapor sürecine göre değişir. Ölçü sırasında size tahmini bir takvim veririz.
Ön görüşme ve değerlendirme
Ampütasyon seviyeniz, güdüğünüzün şekli, cilt ve kas durumu, denge ve yürüme düzeyiniz, günlük işleriniz ve hedefleriniz konuşulur. Aktivite seviyeniz bu aşamada birlikte değerlendirilir.
Rapor ve reçete (SGK kapsamındaysa)
Uzman hekim muayenesi, sağlık kurulu raporu ve reçete hazırlanır. Raporun hangi kuruluşta düzenleneceği protez türüne göre değişebilir; süreci birlikte yürütürüz.
Ölçü ve soket tasarımı
Güdüğünüzün ölçüsü alınır ve kişiye özel soket tasarlanır. Soket protezin güdüğe oturduğu parçadır; konforu ve kontrolü en çok etkileyen bileşendir. Liner ve tutunma sistemi bu aşamada seçilir.
Deneme soketi ve ayar
Şeffaf ya da deneme soketi üzerinde uyum, baskı noktaları ve tutunma denenir; gerekli düzeltmeler yapılır. Güdük şekil değiştirdiği için bazı kişilerde önce geçici protez kullanılabilir.
Montaj ve teslim
Soket, tüp, protez ayak ve gerekiyorsa diz eklemi birleştirilir. Protez üzerinizde hizalanır, ayakta ve yürürken ayar yapılır, ardından teslim edilir.
Yürüme eğitimi
Protezi takıp çıkarma, ağırlık aktarma, denge, merdiven ve eğimde yürüme çalışılır. Diz üstü ve elektronik sistemlerde bu eğitim, protezden alınan faydayı en çok etkileyen aşamalardan biridir.
Takip ve bakım
Güdük zamanla şişlik, kilo ya da kas değişimiyle şekil değiştirebilir. Periyodik kontrollerde soket uyumu, hizalama ve bileşen ayarları gözden geçirilir.
Kullanım ve Bakım
Protez Bacak Bakımı ve Kullanım Ömrü
Düzenli bakım hem konforu hem de protezin ömrünü belirler. Aşağıdakiler genel bilgilerdir; protezinizin bakım talimatı için teslim sırasında verilen yönergeye uyun.
Güdük cildi
Güdük cildi her gün kontrol edilir. Kızarıklık, yara, su toplama ya da şişlik görürseniz protezi kullanmayı bırakıp merkezimize veya hekiminize başvurun.
Soket ve liner
Liner kullanım sonrası temizlenip kurutulur; soketin içi ve tutunma elemanları düzenli kontrol edilir. Aşınan ya da yırtılan liner değiştirilmelidir.
Ayak, tüp ve diz eklemi
Protez ayak, tüp ve diz ekleminde gevşeklik, ses ya da yürüyüşte değişiklik fark ederseniz beklemeden kontrole gelin. Mikroişlemcili dizlerde pil üreticinin talimatına göre şarj edilir; nem ve su temasından kaçının.
Yenileme süresi
SGK; diz altı, mekanik modüler diz üstü, pnömatik ve hidrolik diz eklemli protezleri 5, mikroişlemcili diz eklemli protezleri 10 yıl sonra yenileyebilir. Gerçek kullanım ömrü kullanım yoğunluğuna, kiloya ve bakıma göre değişir.
Daha fazla bilgi için: Protez bacak bakımı ve kullanım ömrü, Protez bacak soketi neden ağrı yapar? ve Protez bacakta yara neden olur?
Merak Edilenler
Protez Bacak Hakkında Sık Sorulan Sorular
Protez bacak nedir, nasıl çalışır?
Diz altı ile diz üstü protez bacak arasındaki fark nedir?
Mikroişlemcili (biyonik) diz nedir, herkese uygun mu?
Protez bacak kaç günde hazırlanır?
Ampütasyondan sonra protez ne zaman takılır?
Protez bacakla yürümeyi öğrenmek ne kadar sürer?
Protez bacak ile duş alınır mı, yüzülür mü?
Protez bacak ağrı ya da yara yapar mı?
Protez bacakla merdiven çıkılır mı, spor yapılır mı?
SGK protez bacak parası ödüyor mu?
Mikroişlemcili diz SGK kapsamında mı?
SGK protez bacak için hangi raporu istiyor?
Protez bacak kaç yıl kullanılır, SGK ne zaman yeniler?
Çocuklara protez bacak yapılır mı?
Protez bacak fiyatları ne kadar?
Dizüstü protez bacak fiyatları ne kadar?
Protez bacak İstanbul'da nerede yapılır?
Protez ayakla hangi ayakkabı giyilir?
Bu sayfa bilgilendirme amaçlıdır; tıbbi teşhis ya da tedavi önerisi değildir. SGK bilgileri: Sosyal Güvenlik Kurumu Sağlık Uygulama Tebliği (SUT) ve 17.01.2026 tarihli, 33140 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan EK-3/C listeleri. Fiyat ayrıntıları için: Protez bacak fiyatı neden değişir? Tüm SGK ödemeleri için: 2026 SGK protez ödemeleri. Son güncelleme: 30 Ekim 2026.
Enes Altun
Protez Ortez Teknikeri · Luxmed Protez kurucu ortağı ve sorumlu müdürü
Ortez ve protez alanında 2010'dan bu yana çalışmaktadır. Bu sayfadaki bilgiler kendisi tarafından gözden geçirilmiştir. Sertifikalar · Hakkımızda
