Ampute Engelli Raporu ve Hakları: Kapsamlı Rehber

Son güncelleme: Ekim 2026

Engelli Sağlık Kurulu Raporu (ESKR) Nedir?

Erişkinlerde engellilik durumu, Sağlık Bakanlığı tarafından yetkilendirilen hastanelerdeki sağlık kurullarınca değerlendirilir ve Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde bir rapor düzenlenir. Rapor; engel grubunu, türünü ve derecesini içerir ve engelli haklarından yararlanmak için temel belgedir. Raporun hangi hak için yeterli olduğu, ilgili kurumun koşullarına göre değişir: bazı haklarda belirli bir derece, bazılarında raporda belirli ifadeler (ör. özel bakım merkezi için tam bağımlılık ifadesi) aranır.

Amputasyonda değerlendirme; kaybın yeri ve seviyesi, güdüğün durumu, karşı taraftaki uzvun durumu, protez kullanımı ve günlük yaşamdaki işlevsellik gibi unsurlara dayanır. Sonucu hekim kurulu belirler; bu yazıdaki bilgiler kişiye özgü bir değerlendirme yerine geçmez.

Rapor Nasıl Alınır?

1. Yetkili hastaneyi belirleyin. Engelli sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastanelerin listesi Sağlık Bakanlığı’nın internet sitesinde yayımlanır. Her hastane bu raporu düzenleyemez.
2. Başvuruyu yapın. Erişkinlerde başvuru, engelli birey veya vasisi tarafından yetkili hastaneye yapılır. Randevu ve başvuru şekli hastaneye göre değişebilir; hastanenin bilgi hattından veya sağlık kurulu biriminden öğrenin.
3. Belgeleri hazırlayın. Kimlik belgenizin yanında ameliyat epikrizleri, görüntüleme sonuçları, önceki raporlar, varsa protez ve ortez kayıtlarınız muayeneyi kolaylaştırır. Hangi belgelerin gerektiğini başvuru sırasında hastaneden kesin olarak öğrenin; iş veya trafik kazası sonrası ise kaza ve adli kayıtları da yanınızda bulundurun.
4. Muayeneleri tamamlayın. Hastane, durumunuza göre ilgili branşlardan (ortopedi, fiziksel tıp ve rehabilitasyon, ruh sağlığı gibi) muayene ister; muayeneler tamamlanınca kurul değerlendirmesi yapılır.
5. Raporu teslim alın ve kontrol edin. Raporun bilgilerini, ifadeleri ve geçerlilik süresini okuyun. Raporun hangi amaçla (vergi indirimi, istihdam, bakım vb.) kullanılacağını başvuru aşamasında hekime iletmek, ilgili ifadelerin raporda yer almasına yardımcı olabilir.

Raporun süreli mi sürekli mi düzenleneceği kurulun kararına göre değişir. Amputasyon gibi kalıcı durumlarda da raporunuzdaki geçerlilik tarihini kontrol edin ve süre bitmeden yenileme için hastaneye başvurun. Yeni bir engel durumu ortaya çıkarsa veya mevcut durum değişirse, ilgili branş hekiminin sevkiyle rapor yenilenebilir.

Rapora İtiraz

Çıkan sonucun durumunuzu yansıtmadığını düşünüyorsanız şu yolu izleyebilirsiniz:

• Süre: Raporun teslim alındığı ve/veya e-Devlet’te göründüğü tarihten itibaren 30 gün. Süresinde yapılmayan bireysel itirazlar değerlendirilmez.
• Yer: İkamet ettiğiniz veya raporun alındığı ilin İl Sağlık Müdürlüğü. Dilekçe ile başvurulur; itiraz edebilecekler arasında birey, vasisi veya raporu isteyen kurum vardır.
• Süreç: İl Sağlık Müdürlüğü sizi farklı bir yetkili hastaneye yönlendirir. İki rapor aynı yönde ise rapor kesinleşir. Sonuçlar farklıysa ve itirazınız sürüyorsa en yakın hakem hastaneye yönlendirilirsiniz; hakem hastanenin kararı kesindir.
• Randevu: Sevk yazısı size tebliğ edildikten sonra belirtilen sürede (il müdürlüklerinin duyurularında örneğin 20 gün) hastaneden randevu talep etmeniz gerekir. Sevk yazınızdaki süreyi esas alın.

İtiraz edilmeyerek veya hakem kararıyla kesinleşen rapor için aynı gereksinim alanında yeni rapor başvurusunun belirli bir süre sonra kabul edildiği (il sağlık müdürlüklerinin açıklamalarında altı ay) belirtilmektedir. Bu nedenle itirazınızı gerekçelendirmek için gerekirse tıbbi belgelerinizi güncelleyin.

Raporla Başvurulabilecek Başlıca Haklar

Aşağıdaki tablo genel bir çerçeve sunar. Hakların her birinin dayandığı mevzuat, derece/oran ve gelir koşulları değişebilir; başvurmadan önce ilgili kurumdan güncel şartları öğrenin.

Tablo genel bilgidir; tutarlar, oranlar ve koşullar mevzuata göre değişir. Rakam vermek yerine kurumların güncel duyurularına yönlendiriyoruz.

Protez ve SGK: Rapor Aynı mı?

Protez bacak veya protez kol için SGK’dan karşılama talep ederken istenen rapor türü ve süreç, ürüne ve güncel SUT hükümlerine göre belirlenir; engelli sağlık kurulu raporu bunun yerine geçmeyebilir. Hangi belgenin gerektiğini tedavi gördüğünüz hastaneden ve protez merkezinizden önceden öğrenmeniz süreci kısaltır. Güncel tutarlar için 2026 SGK protez ödemeleri yazımıza, ürün seçimi için protez bacak ve protez kol sayfalarına bakabilirsiniz. Merkez seçerken sorulacak sorular da yardımcı olur; diz altı kullanıcıları için silikon liner seçimi yazısı faydalıdır.

Uzuv kaybı iş kazasından kaynaklandıysa SGK ve işverene karşı ek haklarınız olabilir; ayrıntılar için iş kazasında uzuv kaybı: tazminat, SGK ve protez hakları yazısını okuyun. Tıbbi süreç için amputasyon ameliyatı öncesi ve sonrası yazımıza bakın.

Nereden Bilgi Alınır?

• Rapor ve hastane işlemleri: Yetkili hastanenin sağlık kurulu birimi, İl Sağlık Müdürlüğü ve Sağlık Bakanlığı’nın internet sitesi.
• Sosyal haklar ve yardımlar: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı il müdürlüğü ve Alo 183 Sosyal Destek Hattı.
• İstihdam: İŞKUR; emeklilik ve protez ödemeleri: SGK; vergi: vergi dairesi.
• Kişisel raporlarınız ve sorgulamalar: e-Devlet kapısı.

Sıkça Sorulan Sorular